«Στου Ιακώβ το πηγάδι»

Πόλεμος ανάμεσα στα νερά.

Σηκώνει τον κάδο η Σαμαρείτιδα.

Είν’ ωραία ωσάν νεράκι.

Για άλλο ωστόσο νερό τής

      τραγούδησε

             ο έρμος Ναζωραίος.

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ. (1994). «Στου Ιακώβ το πηγάδι», στο: Ποιήματα (1979-1991), τ. Β΄. Αθήνα: Ίκαρος, σ. 188.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ: 50 χρόνια από την κοίμησή του (1976-2026)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ. (1997). «Αλλοιώς Ωραία», στο: Ποιήματα ΙΙ. Θεσσαλονίκη: Ιανός, σ. 21.

Κυριακή του Παραλύτου

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα. Ἔστι δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις ἐπὶ τῇ προβατικῇ κολυμβήθρα, ἡ ἐπιλεγομένη Ἑβραϊστὶ Βηθεσδά, πέντε στοὰς ἔχουσα. Ἐν ταύταις κατέκειτο πλῆθος τῶν ἀσθενούντων, τυφλῶν, χωλῶν, ξηρῶν, ἐκδεχομένων τὴν τοῦ ὕδατος κίνησιν. Ἄγγελος γὰρ κατὰ καιρὸν κατέβαινεν ἐν τῇ κολυμβήθρᾳ, καὶ ἐτάραττε τὸ ὕδωρ· ὁ οὖν πρῶτος ἐμβὰς μετὰ τὴν ταραχὴν τοῦ ὕδατος ὑγιὴς ἐγίνετο ᾧ δήποτε κατείχετο νοσήματι. Ἦν δέ τις ἄνθρωπος ἐκεῖ τριάκοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη ἔχων ἐν τῇ ἀσθενείᾳ αὐτοῦ. Τοῦτον ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς κατακείμενον, καὶ γνοὺς ὅτι πολὺν ἤδη χρόνον ἔχει, λέγει αὐτῷ· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ἀσθενῶν· Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ, βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν· ἐν ᾧ δὲ ἔρχομαι ἐγὼ, ἄλλος πρὸ ἐμοῦ καταβαίνει. Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἔγειρε, ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει. Καὶ εὐθέως ἐγένετο ὑγιὴς ὁ ἄνθρωπος, καὶ ἦρε τὸν κράβαττον αὐτοῦ καὶ περιεπάτει. Ἦν δὲ σάββατον ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ. Ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι τῷ τεθεραπευμένῳ· Σάββατόν ἐστιν· οὐκ ἔξεστί σοι ἆραι τὸν κράβαττον. Ἀπεκρίθη αὐτοῖς· Ὁ ποιήσας με ὑγιῆ, ἐκεῖνός μοι εἶπεν· Ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει. Ἠρώτησαν οὖν αὐτόν· Τίς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὁ εἰπών σοι, ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει; ὁ δὲ ἰαθεὶς οὐκ ᾔδει τίς ἐστιν· Ὁ γὰρ Ἰησοῦς ἐξένευσεν ὄχλου ὄντος ἐν τῷ τόπῳ. Μετὰ ταῦτα εὑρίσκει αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἴδε ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν σοί τι γένηται. Ἀπῆλθεν ὁ ἄνθρωπος καὶ ἀνήγγειλε τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ ποιήσας αὐτὸν ὑγιῆ (Ἰω. 5:1-15).

«Αυτούς που έχουν εγκαταλείψει οι άνθρωποι επισκέπτεται ο Θεός. Ο Θεός δεν αφήνει μόνο και αβοήθητο τον άνθρωπο που υποφέρει. Ο άνθρωπος δεν πρέπει να απελπίζεται. Στην πρόσκλησή του προς τον Θεό αυτός απαντά με την έκχυση της αγάπη του.

Ακόμη, ο Χριστός, με τις θεραπείες του που επιτελεί, δείχνει ότι ο καινούργιος κόσμος του Θεού είναι ένας κόσμος στον οποίο ο άνθρωπος θα απελευθερωθεί από τις δυνάμεις της φθοράς και του θανάτου, θα ζει σε κοινωνία αγάπης και αδελφοσύνης. Τον παράλυτο που δεν έχει ένα άνθρωπο να τον βοηθήσει, ίσως και από δική του υπαιτιότητα, επαναφέρει ο Χριστός στην ανθρώπινη κοινωνία.

Η αγάπη είναι πάνω από το νόμο. Η θεραπεία του παραλύτου από τον Χριστό το Σάββατο δείχνει ότι για τον ίδιο προτεραιότητα έχει ο άνθρωπος και όχι οι ανθρώπινοι κανόνες. Πριν και πάνω απ’ όλα βρίσκεται ο άνθρωπος, με τις συγκεκριμένες προσωπικές του ανάγκες. Το μήνυμα του Χριστού είναι ότι τα πάντα, οργανώσεις, θεσμοί, νόμοι, οφείλουν να υπηρετούν τον άνθρωπο, άλλως εκπίπτουν του σκοπού τους. Με το θαύμα του αυτό, ο Χριστός τονίζει ότι για την παροχή αγάπης δεν υπάρχει μέρα αναπαύσεως. Η προσφορά και η υπηρεσία προς το συνάνθρωπό μας πρέπει να είναι συνεχής καθημερινή πράξη».

ΣΤΑΥΡΟΥ Σ. ΦΩΤΙΟΥ. (2000). Ορθόδοξα Μηνύματα: Ερμηνεία Ευαγγελικών Περικοπών. Συμβολή στη Διδασκαλία της Ορθόδοξης Χριστιανικής Αγωγής. Αθήνα: Γρηγόρη, σσ. 144-145.

ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: Μονή Σταυρονικήτα. Άγιον Όρος.

Πρωτομαγιά 2026

Το «Χαίρε των Μυροφόρων»: η πρώτη Θεοφάνεια του Χριστού μετά την Ανάστασή του

ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΑΤΡΙΝΕΛΗ – ΑΓΑΠΗΣ ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΗ – ΜΑΡΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΗ. (1974). Μονή Σταυρονικήτα. Ιστορία – Εικόνες – Χρυσοκέντητα. Αθήνα: Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, σ. 88, εικ. 25.

Με αφορμή μια συζήτηση για τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

Τις διακοπές του Πάσχα είχα την ευκαιρία να ξαναδιαβάσω τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση. Στο πασχαλινό μάλιστα τραπέζι με φίλη φιλόλογο συζητήσαμε για τη μεταφορά της Μεγάλης Χίμαιρας στην τηλεόραση, που σε μια παραγωγή έξι επεισοδίων παίχθηκε αυτό το αριστουργηματικό μυθιστόρημα. Στην ερώτησή μου αν άρεσε στη φίλη φιλόλογο, η απάντησή ήταν αρνητική· γιατί, όπως υποστήριξε, είχε πολλές ερωτικές σκηνές. Α.Ι.Κ.

Με αφορμή αυτή τη συζήτηση ο Κάρολος Μητσάκης γράφει: «Οι ήρωες του Καραγάτση είναι βασικά homines erotici. Το πανίσχυρο ερωτικό ένστικτο καθορίζει τις σκέψεις και τα αισθήματά τους και κατευθύνει τις πράξεις τους. Έτσι όλα φαίνονται να είναι μια αλληλουχία συμπτώσεων, που αφετηρία τους είναι η libido. Οι άνθρωποι αυτοί έρχονται με την ίδια τη ζωή τους να επικυρώσουν, με τρόπο μάλιστα που δεν αφήνει περιθώρια για άλλες ερμηνείες, τη θεωρία του Freud. Όλα, ακόμα και οι πιο ευγενικές πράξεις, πηγάζουν από τα σκοτεινά σπλάχνα του ανθρώπου».

Κ. ΜΗΤΣΑΚΗΣ. (1977). Νεοελληνική Πεζογραφία: η Γενιά του ’30. Αθήνα: Εκδόσεις «Ελληνική Παιδεία», σ. 100.

Το Πάσχα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

«Το Πάσχα του 1887, ο Παπαδιαμάντης πηγαίνει στα Μεσόγεια της Αττικής, με σκοπό να εορτάσει μέσα σ’ ένα ταπεινό εκκλησίασμα. Ιδού τι διαπίστωσε: “…ευρέθησαν επτά ή οκτώ αυτοσχέδιοι ψάλται […] ήσαν εύρωστοι χωρικοί νεανίαι, και δεν τα έλεγον μεν απταίστως, αλλά δεν τα εδολοφόνουν ασυνειδήτως. Μόνον είς παραφώνως και ατάκτως έψαλλε, και ούτος ήτο διδάκτωρ της νομικής”[1]. Όποιος έχει πάει στην Εσπερία για να αγοράσει μυαλό, όποιος είναι δόκτωρ, μεγαλόσχημος, τιτλούχος, Παναγιώτατος, μεγαλειότατος, δεν έχει καμία τύχη μέσα στον κόσμο των διηγημάτων. Έτσι άλλωστε εξηγείται και η ιδιότυπη σιωπή τους. Παρότι η κοινότητα έχει πολλούς μορφωμένους: “Και ήσαν τόσοι και τόσοι στο χωρίον, σχολάρχαι, καθηγηταί, μισθοφόροι επιστήμονες με διπλώματα, μορφωμένοι ευπρόσωποι, καλλωπισμένοι”[2], πουθενά δεν γίνεται λόγος γι’ αυτούς».

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΠΑΓΙΩΡΓΗΣ. (1997). Αλέξανδρος Αδαμαντίου Εμμανουήλ. Αθήνα: Καστανιώτη, σ. 143.

[1] ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. (1989). «Ο Επιτάφιος και η Ανάστασις εις τα χωρία», στο: Άπαντα, τ. 5ος. Επιμέλεια Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα: Δόμος, σ. 121.

[2] ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. (1989). «Το γράμμα στην Αμερική», στο: Άπαντα, τ. 4ος. Επιμέλεια Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα: Δόμος, σ. 357.