Το «Χαίρε των Μυροφόρων»: η πρώτη Θεοφάνεια του Χριστού μετά την Ανάστασή του

ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΑΤΡΙΝΕΛΗ – ΑΓΑΠΗΣ ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΗ – ΜΑΡΙΑΣ ΘΕΟΧΑΡΗ. (1974). Μονή Σταυρονικήτα. Ιστορία – Εικόνες – Χρυσοκέντητα. Αθήνα: Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, σ. 88, εικ. 25.

Με αφορμή μια συζήτηση για τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

Τις διακοπές του Πάσχα είχα την ευκαιρία να ξαναδιαβάσω τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση. Στο πασχαλινό μάλιστα τραπέζι με φίλη φιλόλογο συζητήσαμε για τη μεταφορά της Μεγάλης Χίμαιρας στην τηλεόραση, που σε μια παραγωγή έξι επεισοδίων παίχθηκε αυτό το αριστουργηματικό μυθιστόρημα. Στην ερώτησή μου αν άρεσε στη φίλη φιλόλογο, η απάντησή ήταν αρνητική· γιατί, όπως υποστήριξε, είχε πολλές ερωτικές σκηνές. Α.Ι.Κ.

Με αφορμή αυτή τη συζήτηση ο Κάρολος Μητσάκης γράφει: «Οι ήρωες του Καραγάτση είναι βασικά homines erotici. Το πανίσχυρο ερωτικό ένστικτο καθορίζει τις σκέψεις και τα αισθήματά τους και κατευθύνει τις πράξεις τους. Έτσι όλα φαίνονται να είναι μια αλληλουχία συμπτώσεων, που αφετηρία τους είναι η libido. Οι άνθρωποι αυτοί έρχονται με την ίδια τη ζωή τους να επικυρώσουν, με τρόπο μάλιστα που δεν αφήνει περιθώρια για άλλες ερμηνείες, τη θεωρία του Freud. Όλα, ακόμα και οι πιο ευγενικές πράξεις, πηγάζουν από τα σκοτεινά σπλάχνα του ανθρώπου».

Κ. ΜΗΤΣΑΚΗΣ. (1977). Νεοελληνική Πεζογραφία: η Γενιά του ’30. Αθήνα: Εκδόσεις «Ελληνική Παιδεία», σ. 100.

Το Πάσχα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

«Το Πάσχα του 1887, ο Παπαδιαμάντης πηγαίνει στα Μεσόγεια της Αττικής, με σκοπό να εορτάσει μέσα σ’ ένα ταπεινό εκκλησίασμα. Ιδού τι διαπίστωσε: “…ευρέθησαν επτά ή οκτώ αυτοσχέδιοι ψάλται […] ήσαν εύρωστοι χωρικοί νεανίαι, και δεν τα έλεγον μεν απταίστως, αλλά δεν τα εδολοφόνουν ασυνειδήτως. Μόνον είς παραφώνως και ατάκτως έψαλλε, και ούτος ήτο διδάκτωρ της νομικής”[1]. Όποιος έχει πάει στην Εσπερία για να αγοράσει μυαλό, όποιος είναι δόκτωρ, μεγαλόσχημος, τιτλούχος, Παναγιώτατος, μεγαλειότατος, δεν έχει καμία τύχη μέσα στον κόσμο των διηγημάτων. Έτσι άλλωστε εξηγείται και η ιδιότυπη σιωπή τους. Παρότι η κοινότητα έχει πολλούς μορφωμένους: “Και ήσαν τόσοι και τόσοι στο χωρίον, σχολάρχαι, καθηγηταί, μισθοφόροι επιστήμονες με διπλώματα, μορφωμένοι ευπρόσωποι, καλλωπισμένοι”[2], πουθενά δεν γίνεται λόγος γι’ αυτούς».

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΠΑΓΙΩΡΓΗΣ. (1997). Αλέξανδρος Αδαμαντίου Εμμανουήλ. Αθήνα: Καστανιώτη, σ. 143.

[1] ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. (1989). «Ο Επιτάφιος και η Ανάστασις εις τα χωρία», στο: Άπαντα, τ. 5ος. Επιμέλεια Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα: Δόμος, σ. 121.

[2] ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. (1989). «Το γράμμα στην Αμερική», στο: Άπαντα, τ. 4ος. Επιμέλεια Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα: Δόμος, σ. 357.