The Life of Lazaros of Mt. Galesion.An Eleventh-Century Pillar Saint. Richard P. H. Greenfield
Lazaros of Mt. Galesion was widely recognized as a star of contemporary Byzantine monasticism by the time he died in 1053. His reputation for sanctity rested primarily on his extraordinary perseverance as a pillar ascetic, as he spent the last forty or so years of his life atop a column on the barren mountain of Galesion.
Apart from his asceticism, Lazaros was known particularly for his remarkable insight, wise advice, and unstinting generosity, as well as his miraculous powers. Visitors flocked to see the gaunt old man who had become for them a living icon. On the bleak mountainside around him, a considerable monastic community developed, and, over time, he became known and respected by the rich and powerful of his day.
The vita of Lazaros, here translated into English for the first time, was written shortly after his death by a disciple, Gregory the Cellarer. The tale is not one of simple veneration. Its author makes clear that Lazaros’s reputation was by no means unquestioned during his lifetime, and he reveals the existence of a sometimes startling hostility toward him on the part of local church officials, neighboring monasteries, and even his own monks. Visible here is a fascinating and unusual glimpse into the dynamics of the making, or breaking, of a holy man's reputation. It is a refreshing piece of hagiography that also provides a wealth of information on Byzantine life.
ΠΗΓΗ: Dumbarton Oaks
Σημαντικό έργο για τον βίο του Αγίου Λαζάρου του Γαλησιώτη (967-1053), ενός από τους πιο σημαντικούς στυλίτες μοναχούς της βυζαντινής περιόδου. Ο βίου γράφτηκε λίγο μετά το θάνατό του από τον μαθητή του μοναχό Γρηγόριο Κελλαρίτη, ο οποίος κατείχε τη θέση του οικονόμου και διαχειριστή τροφίων και της περιοσυίας στη μοναστική κοινότητα που είχει ιδρύσεις ο Άγιος Λάζαρος στο όρος Γαλήσιο, κοντά στην Έφεσο.
Για τον Άγιο Λάζαρο βλ., το άρθρο της Rodic Soare Gheorghiu, «Saint Lazaros of Mount Galesion- Heavenly Man or Earthly Angel». Η συγγραφέας αναλύει τη ζωή του Αγίου Λαζάρου μέσα από δύο βασικούς άξονες της ορθόδοξης αγιότητας: του «επίγειου αγγέλου» και του «ουράνιου ανθρώπου». Ο Λάζαρος, αφού ασκήτευσε στους Αγίους Τόπους (στη Μονή του Αγίου Σάββα), επέστρεψε στη Μικρά Ασία και εγκαταστάθηκε στο Όρος Γαλήσιο. Εκεί έζησε για 40 χρόνια πάνω σε τρεις διαφορετικούς στύλους, επιλέγοντας τον απαιτητικό δρόμο του στυλιτισμού. Η ασκητική του καθημερινότητα περιλάμβανε αυστηρότατη νηστεία (χωρίς κρασί, λάδι, τυρί ή ψωμί), ελάχιστο ύπνο σε καθιστή στάση σε ένα μικρό σκαμνί, καθώς και τη χρήση σιδερένιων ζωνών, τρίχινων χιτώνων και την ανοχή στα τσιμπήματα εντόμων.
Η «αγγελική» φύση του Αγίου αναδεικνύεται από τη στενή του σχέση με τον κόσμο των αγγέλων, το θαυμαστό ουράνιο φως που συνόδευε τη γέννηση και τον θάνατό του, καθώς και τον διαρκή πνευματικό του πόλεμο ενάντια στα τεχνάσματα του διαβόλου. Ο Λάζαρος ίδρυσε τρία μοναστήρια στο Γαλήσιο, επιβάλλοντας μια κοινοβιακή ζωή βασισμένη στην απόλυτη πτωχεία, την κοινή προσευχή και την υπακοή. Παρά την ακραία ασκητικότητά του, έδειχνε απέραντη ευσπλαχνία, παιδαγωγική σοφία και αγάπη προς τους φτωχούς και τους αμαρτωλούς.
Το άρθρο αναφέρεται επίσης στις αμφισβητήσεις που δέχτηκε ο Άγιος. Ο Μητροπολίτης Εφέσου και ορισμένοι μοναχοί τον κατηγόρησαν για κρυφή κατανάλωση φαγητού, συσσώρευση χρυσού και πνευματική πλάνη. Ωστόσο, η αυθεντικότητα της αγιότητάς του επιβεβαιώθηκε από πλήθος θαυμάτων (θεραπείες, πολλαπλασιασμό τροφίμων, έλεγχο της φύσης) και από τη βαθιά του ταπεινοφροσύνη.
Συμπερασματικά, το άρθρο καταδεικνύει ότι η ακραία ασκητικότητα του Λαζάρου δεν ήταν ασύμβατη με την κοινοβιακή ζωή, αλλά αποτέλεσε το θεμέλιο για την εκδήλωση μιας ανιδιοτελούς, θυσιαστικής αγάπης προς τον πλησίον. Η ζωή του απέδειξε ότι η ανθρώπινη φύση μπορεί να πλησιάσει την τελειότητα.
Γενικότερα για του στυλίτες Αγίους βλ. ΜΕΛΙΤΑ ΕΜΜΑΝΥΗΛ, «Στυλίτες, δενδρίτες και προσκυνητές: εικαστικές και κειμενικές μαρτυρίες». (2024). Πρακτικά του 3ου Διεθνούς Συνεδρίου Γόρτυνας «Εν Γορτύνῃ και Αρκαδίᾳ εγένετο...», (Το προσκύνημα ως τόπος συνάντησης ανθρώπων, λαών, θρησκειών, πολιτισμών), 28-30 Σεπτεμβρίου και 01 Οκτωβρίου 2017.
